Bahaeddin Veled kimdir?

Hazreti Mevlâna’nın muhterem pederleri olan Bahâ Veled Hazretleri, 1151/12 yıllarında Belh’de doğdu. Babası da zamanın ünlü bilginlerinden Belhli Hatip Ahmed’in oğlu, Hüseyin Hatîbî’dir. Esas adı Muhammed’dir. Baha Veled olarak anılmış, Sultanü’l- Ulema diye lâkap verilmiştir. 

Genel Kültür 17.05.2020, 17:31 Cansel
Bahaeddin Veled kimdir?

Soyu Ebubekir (r.a.) Hazretleri’ne ulaşır. Her ne kadar Efâkî tarafından annesinin Alâeddin Muhammed Harzemşah’ın kızı olduğu söyleniyorsa da annesinin Harzemşah hanedanından hangi sultana nispet olduğu bilgisi kesin değildir.

Efâkî’nin anlattığına göre, aynı gün Horasan padişahı, (Geçmişte bölge Horasan olarak adlandırıldığı için Efâkî Horasan tabirini kullanıyor olmalı.) veziri, Hüseyin Hatîbî ve Sultan’ın kızı rüyalarında Hazret-i Peygamber’i -Sallallahü Aleyhi Vesellem- görürler. Bekârlığından dolayı üzülen Hüseyin Hatîbî’ye, Peygamber Efendimiz:

“-Horasan Padişahının kızı ile evlen!” buyurduğu gibi, Horasan Padişahı’na da,

“-Dünya kraliçesini Hüseyin Hatîbî’ye nikâhladım, bundan sonra kraliçe onundur!” buyururlar.

Veziri de, prenses de aynı rüyayı görürler. Bu manevi işaret üzerine padişah, kızını tantanalı bir düğün ve dernekle Hüseyin Hatîbî ile evlendirir. Bu kutlu evlilikten dokuz ay sonra Bahâ Veled Hazretleri dünyaya gelir.

BAHAEDDİN VELED’İN EĞİTİM HAYATI

Bahâ Veled daha küçük yaşlarda iken babasını kaybeder. Bir gün annesi ile babasının kütüphanesine giren Bahâ Veled’e annesi şöyle der:

“- Oğlum! Bizi babana, bu ilimler ve hikmetleri bildiği için vermişlerdi. ”

Böylece Bahâ Veled daha küçük yaşlarda, ilim sultanlığının, dünya sultanlığından üstün olduğunu anlar ve kendisini, dini ilimler tahsiline verir. Bu sıralarda annesinin akrabaları onu padişahlık tahtına oturtmak isterlerse de o, bu teklifi şiddetle reddeder. Ve daha genç yaşlarda devrinin âlimleri arasına katılır. Zahirî ve bâtıni ilimlerde eşi ve benzeri olmayan bir mana sultanı olur.

PEYGAMBERİMİZİN EMRİ İLE SULTÂNÜ’L-ULEMA ÜNVANINI ALMASI

Bir cuma gecesi, Belh’de bulunan üç yüzün üzerinde değerli ve istidatlı müftü ve âlim, rüyalarında Hazreti Peygamber’i -Sallallahü Aleyhi Ve sellem- görürler. Peygamber Efendimiz onlara:

“Bu günden itibaren Bahâ Veled’e, Sultanü’l -Ulemâ, yani âlimlerin sultanı deyiniz ve böyle hitap ediniz.” emrini verir. Rüyayı görenler, o günün sabahında onun katına varınca, onlar daha rüyalarını anlatmadan, Bahâ Veled gördükleri rüyayı onlara anlatı verir. O andan itibaren bütün Belh uleması, onun müridi olur ve Bahâ Veled bu olaydan sonra, bütün Horasan ülkesinde Sultanü’l -Ulemâ diye anılır.

Horasan ve Belh, o vakitler dini ilimler, tasavvufî cereyanlar yanında, her türlü felsefe ve fikir cereyanlarının itibar gördüğü bir merkez durumundadır.

Kendisini takva ve Hazreti Peygamber’in -Sallallahü Aleyhi Ve sellem- yoluna adayan Bahâ Veled, her türlü felsefe ve sapık cereyanlara karşı cephe alır. Onlara şiddetle karşı çıkar, zamanın yöneticilerinin yanlış ve şeriat dışı davranışlarını da ağır bir dille eleştirmekten çekinmez. Ve hepsini bid’at ehli olarak görür.

Bahâ Veled’in sınırlar dışına taşan şöhreti, halkın kendisine olan teveccühü, başta Fahreddin-i Râzi, Kadı Zeynî ve Ferazî gibi tasavvufa karşı olan ulemayı kıskandırır. Ve aleyhinde konuşmaya başlarlar. İşi daha ileri götürerek Harzemşah’ın huzurunda:

“- Bahâ Veled, Belh halkını tamamıyla kendisine bağlamıştır. Bize ve size asla itibar etmiyor, kıymet vermiyor… Bütün halkın aşağı tabakası ve ayaktakımı onunla birleşmişlerdir. Bunu önlemek için düşünmek ve çareler aramak lazımdır.” demeye başlarlar.

Bu kışkırtmalar ve verilen haberler karşısında sultan son derece üzülür ve endişe duymaya başlar. Sonunda bir adamı ile Bahâ Veled Hazretlerine şu haberi gönderdiği rivayet edilir:

“-Şeyhimiz eğer Belh ülkesini kabul ederse bugünden itibaren padişahlık, ülkeler ve askerler onun olsun ve bana da başka bir ülkeye gitmem için müsaade etsin, ben de oraya gidip yerleşeyim; çünkü bir ülkede iki padişahın bulunması münasip değildir!” (Efâkî, 1986, I/8)

Sultanın bu haberinin manası, açıkça Sultan Veled Hazretlerinin Belh’den ayrılmasını istemek demektir. Bunun üzerine Sultânü’l-Ulema da sultana şu haberi gönderir:

“ – İslâm sultanına selam söyle! Bu dünyanın fani ülkeleri, askerleri, hazineleri, taht ve talihleri padişahlara yaraşır. Biz dervişiz, bize memleket ve saltanat münasip değildir. Biz gönül hoşluğu ile sefer edelim de sultan, kendi uyruğu ve dostlarıyla baş başa kalsın.”

Bundan sonra Bahâ Veled sefer hazırlıklarına başlar, yakınlarına ve dostlarına da; “Sefer ediniz, sıhhat bulacak ve istifade edeceksiniz” emrini verir.

Sultan, yaptığına son derece pişman olur ve özürler dilerse de, Bahâ Veled’i bu göç kararından vazgeçiremez. Verilen önemli kararlardan vazgeçmemek büyüklere ait davranışlardan biridir. Nitekim Peygamber Efendimiz de, hatalı da olsa alınan önemli kararlardan vazgeçmemişlerdir.

BAHAEDDİN VELED’İN KONYA’YA GÖÇÜ

1212 veya 1213 yılı bir salı günü kafile, üç yüz deve ile yola koyulur. Develerin yükünün büyük bir bölümünü kitaplar oluşturur. Kafile, Dârü’s-Selâm denilen Bağdat’a doğru harekete geçer.

Bahâ Veled ister bu, isterse başka sebeplerle olsun, bu göç Anadolu, bilhassa Konya için, büyük rahmete vesile olmuştur.

Mevlâna bu yolculuk sırasında beş, kardeşi Alâeddin ise yedi yaşları civarındadır. Fakat Mevlâna’nın bu sıralarda daha büyük olduğu ihtimali de gözden ırak tutulmamalıdır. BahaVeled’in kızı Fatma Hatun evli olduğu için Belh’de kalmış, babasının göçüne katılamamıştır.

Kervan, kona göçe yoluna devam eder. İlk büyük menzil Nişabur olur. O vakitler, Nişabur da, ayrı bir ilim ve tasavvuf merkezidir. Bir süre orada kalınır. Nişabur’un ünlü bilginlerinden Şeyh Feridüddin Attar’la uzun sohbetler yapılır. Bu iki kutbun sohbetine Mevlâna ile ağabeyi de katılır.

Bir süre sonra Nişaburlular, kervanı ve büyük misafiri gözyaşları içerisinde uğurlarken, Feridüddin Attar Mevlâna’nın gelecekteki büyüklüğünü görür gibi olur ve açık bir keramet göstererek, arkalarından bakarak, dudaklarından gayr-i ihtiyari şu sözler dökülür:

“- Hayret! Bir ırmak, koca bir ummanı peşine takmış, sürükleyip gidiyor.”

Bundan sonraki menzil ise Bağdat’tır. Bahâ Veled Bağdat’ın surları dışında, Şeyh Şehabeddin Sühreverdî ve kalabalık bir halk topluluğu tarafından, büyük bir sevgi ve saygı tezahüratıyla karşılanır.

Sühreverdî, konukları konağında ağırlamak isterse de Bahâ Veled, kendilerinin bir medresede misafir edilmelerini rica eder. Bağdat’da üç gün kadar kalınır. Kafile bundan sonra, Küfe yoluyla Hicaz’a yönelir. Hac görevi ifa edildikten sonra Şam’a gelinir.

BAHAEDDİN VELED'İN VEFATI

Bahâ Veled çok geçmez, Konya’ ya gelişlerinden üç yıl kadar sonra, 18 Rebiülahir 628 (23 Şubat 1231) Cuma günü seksen yaşlarında, Efâkî’ye göre seksen beş yaşında olduğu halde vefat eder ve bugünkü yerine gömülür. Bundan sonra oğul Mevlâna için, yeni bir dönem başlayacaktır.

Mezar taşı kitabesinin Türkçesi şöyledir:

“Allah bâkidir. Burası ulumuz, efendimiz şeriat sadrı, hikmet kaynağı, sünneti dirilten, bitatı kökünden söküp atan, kendisine uyulan, Rabb’a mensup, âlim ve âmil, bilginler sultanı, doğunun ve batının müftüsü, şeriat ve dinin bahası, İslâm’ın ve Müslümanların şeyhi, Belhli Ahmet oğlu Hüseyin oğlu Muhammed’in yattığı yerdir. Allah ondan da, geçmişlerinden de razı olsun. 628 yılı Rebiülâhiri’nin on sekizinci Cuma günü kuşluk vaktinde vefat etti.”

Bahâ Veled’in Maarif adlı bir eseri vardır.

Yorumlar (0)
3
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Kaç Yaşındasınız ?
Kaç Yaşındasınız ?
Namaz Vakti 20 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:50
Akşam 18:13
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 19 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. Leicester City 19 38
2. M. United 18 37
3. Man City 17 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Sevilla 18 33
5. Villarreal 18 32
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12