Bitkiler de Hastalanır!

Sağlık 06.04.2015, 12:36 06.04.2015, 12:36
Bitkiler de Hastalanır!

Evet yanlış duymadınız! Tıpkı insanlar ve hayvanlar gibi bitkiler de hastalanıyor. Hatta geçmişte bitki hastalıklarında, öyle salgınlar gerçekleşmiş ki insanların kıtlıktan ölmelerine hatta bir bölgeden başka bölgelere göç etmelerine bile neden olmuş. Tıpkı 1840 yılında İrlanda’da patates hastalığı salgınında yaşanan korkunç olaylar gibi.
Bu “Patates Mildiyösü” salgınında öyle bir kıtlık yaşanmış ki, beslenmesi patatese bağımlı 1 milyonun üzerinde İrlandalı hayatını kaybetmiş ve Amerika başta olmak üzere başka kıtalara göç etmiştir.


Görüldüğü gibi, bitkiler de hastalanıyor ve bunun sonuçları bazen oldukça ağır olabiliyor.
Peki bitkiler neden hastalanır? Bu hastalıklar bitkileri nasıl etkiler?




Bitki Hastalıkları

Bu bağlamda ilk olarak bitki hastalıklarını, biyotik ve abiyotik hastalıklar olarak ayırmak oldukça mantıklı olacak. Abiyotik yani bitkilerde hastalığa neden olan cansız hastalık etmenleri, su kıtlığı ya da fazlalığı, rüzgar, soğuk, sıcak, çeşitli kimyasallar olarak sıralanabilmektedir. Abiyotik hastalıkların en önemli özelliği ise hastalığa neden olan etkenler ortadan kaldırıldığında bazen bitkinin iyileşme şansının olabilmesi. Tıpkı, bitkilerin su eksikliğinde solmasında olduğu gibi solan bitkiler, belli bir dereceye kadar tekrar sulandığında eski haline gelebilir. Diğer yandan biyotik hastalık etmenleri olarak ise, virüsler, viroidler, bakteriler, funguslar (mantarlar) ve fitoplazmalar sıralanabilir. Bu etmenler, bitkilerde oldukça fazla zararlara yol açabilmekte ve bitkinin ölümüne dahi sebebiyet verebilmektedir. Bitki hastalıkları konusunda yapılan araştırmalar, daha çok tarımsal ve ekonomik öneme sahip bitkiler üzerinde yapılmıştır. Bunun nedeni ise hastalık etmenlerinin tarımsal üretimde ciddi ekonomik kayıplara yol açması.

Bitki Hastalıkları Bilimi:

Fitopatoloji

Tarihte bitki hastalıklarının çok acı kayıplara neden olması insanları bu hastalıkların nedenlerini ve önlem yollarını inceleme yoluna itmiştir. Böylece fitopatoloji bilim dalı ortaya çıkmıştır. Kısaca fitopatoloji bitki hastalıklarını inceleyen bilim dalı olarak tanımlanabiliyor olsa da kapsamı oldukça geniştir. Fitopatoloji bitkilerde hastalığa neden olan etken ve etmenleri 5 ana başlık altında inceler. Bunlar, simptomatoloji, etioloji, patoloji, epidemiyoloji ve son olarak da hijyen ve terapidir.


1. Simptomatoloji: Hastalık belirtilerini inceleyen bilim dalıdır. Hastalıklı bitki fizyolojisinin ayrıntılı bir incelemesini yapabilmek için sağlıklı bitki fizyolojisinin de bilinmesi gereğini unutmadan, karşılaştırmalı inceleme yaparak çeşitli etmenlerin neden olduğu hastalıkları incelemektedir. Bu incelemeyi yapmak için ise belirtileri hem makroskobik hem de mikroskobik olarak inceleme gereği ortaya çıkmaktadır. Makroskobik inceleme sağlıklı olmadığı düşünülen bir bitkinin belirtilerinin gözle incelenmesiyken, mikroskobik inceleme adından da anlaşıldığı gibi mikroskopla yapılan derinlemesine inceleme olarak açıklanabilir.

2. Etioloji: Hastalığa neden olan etmenlerin incelenerek sınıflandırılmasının yapıldığı fitopatoloji alanıdır. Özellikle bitki hastalıklarıyla savaşımda hastalığa neden olan etmenlerin incelenmesi ve doğru olarak teşhis edilmesi oldukça önemli bir aşamadır.

3. Patoloji: Hastalığın altında yatan nedenleri, hasta bitki dokularını ve bu dokularda meydana gelen değişimleri belirleyerek araştıran bilim dalıdır.

4. Epidemiyoloji: Epidemiyoloji, kelime anlamı olarak salgın demektir. Fitopatolojinin çalışma alanlarından olan bu bilim dalı ise salgın yapan hastalıkların neden bu duruma geldiklerini, salgına neden olan faktörleri, salgının oluşmaması için gerekli önlemlerin alınması için yapılan çalışmaları bünyesinde barındırmaktadır. Tarım il ve ilçe müdürlüklerince yürütülen önceden tahmin ve erken uyarı çalışmaları da epidemiyoloji biliminin konusunu oluşturmaktadır.

5. Hijyen ve Terapi: Bitki hastalıklarıyla mücadelede hastalığın seyri, hastalığa neden olan etmen ve etkenlerin özellikleri ve ortaya koyulması kadar, hijyen ve terapi de oldukça önemli bir konudur. Hijyen ve terapi olmadan diğer saydığımız maddelerin yerine getirilmesi adeta hasta bir insana teşhis koyup onu tedavi etmemekle eşdeğerdir. Bu başlıkta bahsettiğimiz hijyen kelimesini, temiz üretim materyali kullanmak, temiz toprakta üretim yapmak (yani hastalıkla bulaşık olmayan yerlerde), kültürel önlemlere dikkat etmek şeklinde açıklamak mümkündür. Hijyen aslında tedavinin en önemli ve bir o kadar da yetiştiriciler tarafından ihmal edilen konusudur. Diğer yandan terapi ise hijyene dikkat edildiği halde yine de hastalanan bitkileri, iyileştirmek için alınan tedbirler ve tedavi yöntemlerdir. Zirai mücadelede aktif mücadele yöntemleri terapinin konusuna girmektedir. Kısaca özetlemek gerekirse aktif mücadele yöntemleri, biyolojik, fiziksel, biyoteknolojik ve en son olarak da kimyasal mücadele olarak sıralanabilir.
Yorumlar (1)
yaren 4 yıl önce
bunlara örnek verir isiniz.
-1
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Kaç Yaşındasınız ?
Kaç Yaşındasınız ?
Namaz Vakti 17 Ocak 2021
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:47
Akşam 18:09
Yatsı 19:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 17 33
4. Man City 16 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12