Tıbbi Aromatik Bitkilerden Hindiba

Bu makalemde sağlık açısından önemli etkilere sahip olmasına rağmen ne yazık ki, pek çok kişi tarafından tanınmayan, hatta bazılarının zararlı bir ot olduğunu düşündüğü “hindiba” adlı bitkiden bahsedeceğim.

Sağlık 21.05.2015, 16:49 21.05.2015, 16:49
Tıbbi Aromatik Bitkilerden Hindiba

 

Hindiba, tıbbi aromatik özelliğe sahip olmakla birlikte, ülkemizde kültürel olarak yetiştiriciliği pek yapılmayan, kullanılmayan tarlalarda, yol kenarlarında, bayırlarda kendiliğinden yabani olarak yetişen, papatyagiller familyasından, gövdesiz bir bitkidir. Farklı yörelerde, radika, frenk salatası, bostan hindibası, güneyik, göyhek, aslan dişi gibi birçok farklı isimle bilinmektedir.





Mısır ve Endonezya kökenli olduğu düşünülen bu bitkinin, 16. yüzyıldan bu yana Avrupa’da tarımı yapıldığı tahmin edilmektedir. Avrupa’’da 1546 yılından itibaren şifalı bitkiler kitaplarında yer alması, bu tarihten önce hindibanın Avrupa’’da bilinmediğinin göstergesidir. Birçok ülkede baharat olarak da kullanılmaktadır.

Bitki, Nisan ve Mayıs aylarında çiçeklenmektedir. Çiçek saplarının yüksekliği 10-50 cm arasında değişir. Çiçek sapları içerisinde sarımsı beyaz renkte bir sıvı bulunmaktadır. Bunlar, çiçeklenme döneminde, üzerinde çiçek bulunduğunda hasat edilmelidir. Altı tüylü, kenarları odun testeresinin ağzı şeklinde dişli, rozetler oluşturan parçalı yaprakları bulunuyor. Çiçekleri genel olarak açık mavi olmakla birlikte beyaz renkli olanları da vardır. Çiçek sapları ve rozet yaprakları hem çiğ olarak hem de pişirilerek sebze şeklinde tüketilebilir. Bunlar acımsı, gevrek ve suludur 
ve kıvırcık salatanın tadını andırırlar. Yapraklarından salata olarak yararlanıldığı gibi sıcak yemek de yapılmaktadır. Toprakta 20 cm. derinliğe kadar inen acı sütlü bir kazık kökü bulunmaktadır. Kavrulmuş köklerinin toz haline getirilmesiyle elde edilen ürün Avrupa’’da kahve yerine kullanılmaktadır. Hindiba, döktüğü tohumlarıyla çoğalır. Gıda maddesi olarak tüketilmesinin yanında, parlak görünümlü çiçekleri sayesinde park ve bahçelerde süs bitkisi olarak da kullanılmaktadır. Kurutularak kullanılacak hindibaların kurutma esnasında yapısındaki eterik yağları kaybettiğinden, bitki çok uzun süre güneş ışığına maruz bırakılmamasında fayda vardır.





Bileşimi:

Başta C vitamini olma üzere bol miktarda vitamin içermektedir. Bunun haricinde, acı maddeler, triterpen, sterol, carotin, flavon, tanen, laktoz (süt şekeri), mineraller (bolca kalsiyum ve fosfor), uçucu yağlar, inulin (lifler sınıfına ait polisakkarit), albümin (kan proteini), glikozitler içerir.

Faydaları:

* Safra kesesi ve karaciğer hastalıklarında faydalıdır. Safra kesesinde oluşmuş olan taşları eritemez ancak yeni taşlarının oluşumunu ve var olan taşların büyümesini engelleyerek ağrıyı azaltır. Safra azlığını önlemede etkilidir.
* Günde 5-6 çiçek sapının çiğneyerek tüketilmesi kronik karaciğer iltihaplarına iyi geldiği belirtilmektedir. Böbreklerin ve karaciğerin çalışma kapasitesini iyi düzeyde yükseltir. İdrarı söktürmesinin yanında müshil etkisi de bulunmaktadır.
* Şeker hastalığına karşı iyi geldiği söylenmektedir. Bu konuda, günde 10 adet çiçek sapının çiğneyerek tüketilmesi önerilmektedir.
* Deri kaşıntılarını, egzamaları ve temriyeleri iyileştirici etkisi bulunmaktadır.
* Ciltte bulunan akne ve sivilcelere hindiba öz suyunun sürülmesi faydalı olmaktadır.
* Mide sıvılarını düzenler ve mide de birikmiş maddeleri temizler. Hazmı kolaylaştırıcı, gaz söktürücü etkisiyle, mide ve bağırsaklarda şişkinlik ve sindirim bozukluklarını önlemede oldukça başarılıdır.
* Vücutta sindirilemeyen bazı özel şeker molekülleri içeriyor. Bunlar bağırsaklardaki faydalı bakterileri besleyerek bedenin savunma sistemini güçlendiriyor.
* Nefes darlığı ve göğüs hastalıklarına iyi geldiği söylenmektedir.
* Sinir sistemini uyarıcı ve uyku açıcı özelliği olduğunu görülmüştür.
* Baharat özelliği sayesinde iştah açıcıdır.
* Metabolizma hastalıklarına karşı çok önemli maddeler içerir.
* İçerdiği maddelerin birlikte oluşturduğu etki sayesinde bedeni güçlendiren kuvvetli bir toniktir. Bu sayede halsizliği önleyici ve vücut direncini artırıcı özelliklere sahiptir.
* Hücreler arası boşlukları dolduran, hücreleri birbirine bağlayan bağ dokuyu olumlu yönde etkileyerek yeterli oranda kanın tüm hücrelere ulaşmasına yardımcı olur.
* İçeriğinde bulunan albümin sayesinde kan hücrelerini olumlu yönde etkiler, kanı temizler. Kan temizleyici etkisi sayesinde Romatizma ve gut hastalıklarına iyi gelmektedir. Romatizma ve gut hastalarının, ilkbahar ve sonbaharda 2-4 haftalık bir hindiba kürü uygulamaları önerilmektedir.
* Romatizmanın neden olduğu kemik ağrılarına da iyi geldiği, kemiklerin hareket kabiliyetini artırdığı, içerdiği yüksek miktarda kalsiyum sayesinde kemik sağlığına iyi geldiği söylenmektedir.

Hindibanın çiçekli sapları (çiçeklenme döneminde çiçekler üzerindeyken koparılarak) ve / veya yaprakları taze olarak kullanılabildiği gibi pişirilerek de kullanılmaktadır. Ayrıca bunlar kurutularak, hindiba çayı olarak da kullanılmaktadır. Günde 2-3 bardak çay, tatlandırılmadan, yemeklerden önce içilmesi faydalı olduğu belirtilmektedir. Diğer taraftan, hindiba çiçeklerinden, ilkbaharda, pekmez yapıldığı da söylenmektedir. Ayrıca bu pekmezin lezzetli olduğu belirtilmektedir.

Her şeyin fazlasının zararlı olması gibi, hindibanın da fazla miktarda tüketilmesi dalakta rahatsızlıklara neden olmaktadır. Bazı bünyelerde alerjik etkiler de gösterebildiğinden doktorlara danışarak kullanılmasında fayda vardır. İdrar söktürücü ilaçlarla birlikte kullanılmaması önerilmektedir. İshal rahatsızlığı olan kişilerin kullanmamaları tavsiye edilmektedir. Şeker hastalarının kullandığı diyabet ilaçlarının etkisini azalttığı da söylenmektedir.
Yorumlar (0)
13°
açık
Günün Anketi Tümü
Kaç Yaşındasınız ?
Kaç Yaşındasınız ?
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12