Bitki ve Oluşumunu Etkileyen Faktörler

Bitkiler, yeryüzünün en çok çeşitlilik gösteren canlı organizmaları ve yaşamın vazgeçilmez parçalarıdır. Dünyada en fazla bulunan canlı grubu olan bitkiler doğada; ot, çalı ve orman gibi farklı yapılarda ve türlerde bulunurlar.

Yaşam 06.04.2015, 13:08 06.04.2015, 13:08
Bitki ve Oluşumunu Etkileyen Faktörler
Her bitki türü gelişimine, özelliklerine ve karakterine göre farklı bir işlev taşır. Bahçelerde görebileceğimiz, besin maddesi üreten meyve ağaçları, kısa ve sık olarak büyüyen çimler ya da bol yağış alan ormanlık alanlardaki makiler, bitkilere verebileceğimiz örneklerdendir. Saydığımız bu örneklerin her birinin görevi ve işlevi, yapısı ve özellikleri birbirinden ayrıdır.

Bitkiler, bulundukları bölgelerin özelliklerine göre şekillenir ve çeşitlenir. Bitkilerin gelişimini etkileyen faktörler, iklim tipi, yer şekillerinin yapısı, yeryüzünün yükselti seviyesi, toprağın yapısı ve diğer biyolojik unsurlardır. Örneğin, iklimin sıcak ve kurak olduğu bölgelerde, ormanlık alana az rastlanır, bitki örtüsü daha çok kuru otlar ve çalıların oluşturduğu tundralardır. Toprak yapısının kaliteli olduğu ve toprağın mineraller ve organik maddeler açısından zengin olduğu yerler, meyve veren bitkileri yetiştirmeye uygundur. Ülkemizde İç Anadolu bölgesinde, yazın kurak, kışın olduğundan dolayı buğday kolaylıkla yetiştirilebilir, Karadeniz bölgesi ise yıl boyunca aşırı miktarda yağmur aldığı için sık makiler ve büyük ormanlarla kaplıdır. Bu verdiğimiz örneklerde olduğu gibi bazı faktörler, bitkilerin oluşumunda, tipinde ve gelişiminde büyük oranda etkilidir. Bu unsurları aşağıdaki gibi sayabiliriz;

İklim koşulları, sıcaklığın derecesi, yağışların yoğunluğu ve rüzgarların etkisi olarak açıklanabilir. Bitkilerin gelişiminde en önemli faktördür. Sıcaklık derecesinin düşük olduğu soğuk bölgelerde, bitkilerin gelişmesi ve büyümesi daha zordur. Çünkü toprak, soğuk hava nedeni ile donar ve bitkiler olması gereken şekilde beslenemezler. Bütün canlıların ihtiyacı olduğu gibi, bitkilerin de suya ihtiyacı vardır. Yağmur veya karın sık yağdığı bölgelerde bitki örtüsü daha sık ve gür olmakla birlikte, az yağış alan kurak bölgelerde seyrek ve kurudur. Rüzgar, bitkiler için oksijen getiren, fakat aşırı olduğu durumda bitkilere zarar veren bir özellik taşır.

Yeryüzü şekillerinin engebeli veya düz olması, bitkiler üzerinde etkilidir. Eğimin fazla olduğu dik yamaçlarda, tohumlar daha zor ve geç filizlenir. Eğimin az olduğu yerlerde ise toprak kaybı gerçekleşmediği için, tohum geçişi ve filizlenme daha kolaydır. Güneşin dik olarak vurduğu veya bitkinin beslenmesi için yeterli olabilecek düzeyde güneş ışığı alan yönlerde, bitkiler daha erken olgunlaşır ve serpilir. Denize doğru olan yamaçlardaki bitkilenme, yağışın fazla olması sebebi ile daha sık ve yoğundur. Yer şekillerinin yükseltisi arttıkça, bulunulan alanın sıcaklık derecesi düşer ve hava soğur. Yine aynı şekilde, yükseklik arttıkça yağış miktarı da artar. Toprağın yapısı, bir bitki için oldukça önemlidir. Çünkü bitkilerin temel beslenme kaynağı topraktır. Bu nedenle mineraller ve organik maddeler açısından toprağın zengin olduğu bölgeler bitkiler kolayca ve kısa zamanda tohumlanır, gürleşir ve büyür. Kayalık bölgelerde bitki örtüsü görülmediği gibi, toprağın killi veya aşırı tuzlu olduğu arazilerde de bitki oluşumu zordur.

Biyolojik faktör olarak adlandırılan canlılar, bitki örtüsünü hem olumlu hem de olumsuz yönde etkilerler. Arıların bitkiden bitkiye tohum taşıyarak tohumlanmayı ve döllenmeyi hızlandırması, çeşitli böceklerin tohumları yayması, sayabileceğimiz olumlu etkilerdendir. Ancak, özellikle orman yangınları, bitki örtümüzü kaybetmemizde en büyük tehlikelerden biridir. İnsanların yol yapım çalışmaları, şehirleşmenin ormanlık alanlara doğru yürümesi ve yayılması, bitki örtüsüne zarar vermekle birlikte ormanlarımızı da yok eder.
Yorumlar (1)
aysel 4 yıl önce
Ben bu uygulamayı çok sevdim ödev konusunda çok yardımcı oldu
13°
açık
Günün Anketi Tümü
Kaç Yaşındasınız ?
Kaç Yaşındasınız ?
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12